SDG da tashqa hamkorlik
Termiz davlat universiteti — O‘zbekiston janubidagi yetakchi oliy ta’lim muassasalaridan biri bo‘lib, mamlakatning Barqaror rivojlanish maqsadlari (SDG) bo‘yicha milliy siyosatini shakllantirish va amalga oshirishda faol ishtirok etadi. Universitet o‘z faoliyatini BMTning 2030-yilgacha mo‘ljallangan kun tartibi bilan to‘liq uyg‘unlashtirgan holda olib boradi hamda nafaqat ta’lim va tadqiqot markazi, balki siyosiy tahlil va maslahat beruvchi ilmiy institut sifatida ham faoliyat yuritadi.
TerDU ilmiy salohiyatidan foydalanib, hukumat, nodavlat tashkilotlar va xalqaro hamkorlar bilan hamkorlikda muammolarni aniqlash, barqaror siyosatlarni ishlab chiqish, natijalarni baholash va moslashuvchan boshqaruv tizimlarini joriy etish jarayonlariga o‘z hissasini qo‘shib kelmoqda.
Institutsional siyosat va huquqiy asoslar
TerDU o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining “Yashil iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi” (2019–2030-yillar), “Atrof-muhitni muhofaza qilish konsepsiyasi” (2030-yilgacha) hamda universitetning 2024–2027-yillarga mo‘ljallangan barqaror rivojlanish strategiyasiga asoslanadi.
Mazkur siyosatlar BMTning SDG 4 (Sifatli ta’lim), SDG 8 (Munozasiz mehnat va iqtisodiy o‘sish), SDG 13 (Iqlim bo‘yicha chora-tadbirlar) hamda SDG 15 (Yer ekotizimlarini himoya qilish) maqsadlariga xizmat qiladi. Shu yo‘nalishda universitet O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi, Qishloq xo‘jaligi vazirligi hamda Surxondaryo viloyat hokimligi huzuridagi iqtisodiyot va ekologiya boshqarmalari bilan tizimli hamkorlik qiladi.
TerDU olimlari ushbu tashkilotlarga ilmiy-tahliliy ma’lumotlar, strategik tavsiyalar va barqaror resurslardan foydalanish bo‘yicha metodik yordam ko‘rsatadi.
SDG siyosatlarini ishlab chiqishdagi bevosita ishtirok
Termiz davlat universitetining ilmiy jamoalari milliy va mintaqaviy darajadagi siyosiy hujjatlar va strategik rejalarni ishlab chiqishda bevosita ishtirok etadi. Universitet mutaxassislari turli ishchi guruhlar tarkibida faol qatnashib, muammolarni aniqlash, tahliliy ma’lumotlar tayyorlash, tahliliy modellash, va monitoring tizimlarini ishlab chiqishda o‘z hissasini qo‘shadi.
Xususan, TerDU tadqiqotchilari “Past uglerodli rivojlanish strategiyasi” bo‘yicha olib borilgan milliy muloqotda ishtirok etib, janubiy hududlarda quyosh energiyasidan foydalanish samaradorligiga oid tahliliy prognozlarni ishlab chiqdilar. Ushbu ma’lumotlar hukumat tomonidan hududiy iqlim siyosatini ishlab chiqishda qo‘llanilgan.
Mintaqaviy darajada esa TerDU Surxondaryo viloyati hokimligi, mahalliy NNTlar hamda xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda chiqindilarni boshqarish, eko-turizmni rivojlantirish, va agroekologik innovatsiyalar bo‘yicha loyihalar ishlab chiqadi. Ushbu tashabbuslar doirasida universitet mahalliy hokimlik xodimlari va ekologik tashkilotlar vakillari uchun trening va siyosiy maslahatlar tashkil etib, SDG tamoyillarini amaliy boshqaruv tizimlariga integratsiya qiladi.
Tadqiqot, modellashtirish va monitoring tizimlari
BMTning “ilm-fan va siyosat o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlik” tamoyiliga muvofiq, TerDU huzurida multidissiplinar tadqiqot markazlari faoliyat yuritadi. Ular yer degradatsiyasi, suv resurslaridan samarali foydalanish, va iqlimga moslashuv yo‘nalishlarida modellashtirish ishlari olib borib, hukumat uchun prognozli tahlillar tayyorlaydi.
Universitet shuningdek GIS va ma’lumotlar tahlili texnologiyalaridan foydalangan holda tuproq unumdorligi, biologik xilma-xillik va suv resurslarining barqarorligi bo‘yicha indikatorlarni kuzatadi. Ushbu natijalar Ekologiya vazirligi va mintaqaviy idoralarga taqdim etilib, moslashuvchan boshqaruv tizimini takomillashtirishga yordam beradi.
TerDU olimlari muntazam ravishda milliy va xalqaro konferensiyalarda qatnashib, xususan “Yashil iqlim va oziq-ovqat xavfsizligi masalalari” mavzusidagi anjumanlarda BMT FAO, Toshkent davlat yuridik universiteti hamda boshqa hamkorlar bilan birgalikda ilmiy natijalarini taqdim etadilar.
