Talabalarning barqaror rivojlanish savodxonligini o‘lchash

Termiz davlat universiteti o‘z faoliyatini Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror Rivojlanish Maqsadlari (Sustainable Development Goals - SDG) tamoyillari asosida olib boradi. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlar siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni hamda Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining ilg‘or ta’lim dasturlari asosida amalga oshiriladi.

Shuningdek, universitetda har o‘quv yili yakunida talabalar o‘rtasida barqaror rivojlanish bo‘yicha bilim, munosabat va qadriyatlarni aniqlashga qaratilgan so‘rovnomalar o‘tkaziladi. Olingan natijalar fakultetlar kesimida tahlil qilinib, ularning asosida o‘quv dasturlari va tarbiyaviy ishlar takomillashtiriladi.

Termiz davlat universiteti 2020-yildan boshlab talabalarning barqaror rivojlanish savodxonligini (Sustainability Literacy Assessment) muntazam o‘lchab boradi. Bu jarayon universitetning “Barqaror rivojlanish va ekologik ta’lim markazi” hamda “Ilmiy-uslubiy kengash” hamkorligida tashkil etilgan.

O‘lchov tizimi quyidagi asosiy yo‘nalishlarni qamrab oladi:

Ø Ekologik savodxonlik: atrof-muhit muhofazasi, chiqindilarni qayta ishlash, suv va energiya tejamkorligi, yashil texnologiyalar bo‘yicha bilim darajasi.

Ø Ijtimoiy savodxonlik: tenglik, inklyuziya, ijtimoiy adolat, jamoaviy hamkorlik, SDG larning ijtimoiy jihatlari haqidagi tushuncha.

Ø Iqtisodiy savodxonlik: barqaror iqtisodiy o‘sish, “yashil iqtisodiyot”, tejamkor ishlab chiqarish, iqtisodiy javobgarlik bo‘yicha tushunchalar.

Ø Shaxsiy qadriyatlar va xulq: ekologik va ijtimoiy mas’uliyatli qarorlar qabul qilish qobiliyati, ekologik odatlarni kundalik hayotda qo‘llash darajasi.

Ushbu mezonlar asosida har yili barcha fakultetlarda so‘rovnomalar, testlar va interaktiv baholash metodlari orqali talabalar savodxonlik darajasi aniqlanadi.

2. Tadqiqot metodikasi va natijalarni tahlil qilish

Talabalarning barqaror rivojlanish savodxonligi anketalar, elektron test tizimlari, loyiha ishtiroki va amaliy topshiriqlar orqali baholanadi. Universitetda bu maqsad uchun “SDG Monitoring” nomli elektron platforma ishlab chiqilgan.

Natijalar universitetning “Ta’lim sifatini nazorat qilish markazi” tomonidan umumlashtiriladi va fakultetlar kesimida tahlil qilinadi. Bu tahlillar asosida o‘quv dasturlarini takomillashtirish, SDG fanlarini kengaytirish va yangi modullar kiritish ishlari olib boriladi.

Termiz davlat universiteti talabalarning barqaror rivojlanish bo‘yicha bilim va tushunchalarini oshirish maqsadida muntazam treninglar, seminarlar, tanlovlar va amaliy loyihalar tashkil etadi.

Jumladan:

· “Barqaror rivojlanish haftaligi” doirasida talabalar uchun SDG viktorinalari, ekotahlil mashg‘ulotlari, ilmiy maqola tanlovlari o‘tkaziladi;

· “Yashil kampus” tashabbusi doirasida talabalar chiqindilarni ajratish, energiyani tejash va yashil hayot tarzi bo‘yicha amaliy loyihalarda ishtirok etadilar;

· Har yili ekologiya, iqtisodiyot va ijtimoiy fanlar yo‘nalishidagi talabalar o‘rtasida “Sustainability Challenge” nomli tanlov tashkil etilib, unda SDG bo‘yicha innovatsion g‘oyalar taqdim etiladi.

Termiz davlat universiteti UNDP, UNESCO, FAO va GIZ kabi xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikda talabalarning SDG bo‘yicha savodxonligini baholash metodikasini xalqaro standartlarga moslashtirish ustida ishlamoqda.

Universitetning ayrim o‘quv dasturlarida “Sustainability Literacy Module” xalqaro komponenti joriy etilgan bo‘lib, u ingliz tilida o‘qitiladigan kurslar doirasida o‘tkaziladi.

Termiz davlat universiteti talabalarning barqaror rivojlanish savodxonligini muntazam o‘lchaydi va bu jarayonni ta’lim sifatini oshirishning muhim qismi sifatida ko‘radi. Baholash natijalari asosida universitet o‘z o‘quv dasturlarini takomillashtiradi, SDG fanlari doirasini kengaytiradi va talabalarning ekologik, iqtisodiy hamda ijtimoiy mas’uliyatini yanada kuchaytirishga xizmat qiluvchi tizimni yo‘lga qo‘ygan.